Voor een verhoogde bak van 120 x 80 x 40 cm heb je ongeveer 10 zakken tuinaarde van 40 liter nodig, en met wat extra voor inklinken is 11 zakken veiliger. De bak heeft namelijk een inhoud van 0,384 kubieke meter, ofwel 384 liter. Gedeeld door 40 liter per zak kom je op 9,6 zakken uit.
De rekensom stap voor stap
Reken eerst de inhoud van de bak uit in liters. Lengte keer breedte keer hoogte in meters is 1,2 x 0,8 x 0,4 = 0,384 m3. Een kubieke meter is 1.000 liter, dus je hebt 384 liter aarde nodig. Een zak van 40 liter vult je bak dus voor een tiende van de inhoud. Dat betekent 9,6 zakken, en je koopt altijd hele zakken: 10 dus.
Verse aarde zakt in de eerste weken met ongeveer 10 procent in. Houd daar rekening mee door te beginnen met 10 procent extra, 384 x 1,1 = 422 liter, wat neerkomt op 10,6 zakken. Koop dus 11 zakken als je de bak helemaal tot de rand wilt vullen. Is er een zak over, dan gebruik je die later om bij te vullen.
Je hoeft niet alles met aarde te vullen
Een bak van 40 cm hoog heeft de volle diepte lang niet altijd nodig. De wortels van de meeste groenten zoals sla, radijs en spinazie zitten in de bovenste 20 tot 25 centimeter. Je kunt de onderste laag vullen met takken, bladeren of grof snoeiafval, en daar de aarde bovenop leggen. Dit verlaagt het aantal zakken flink. Vul je de onderste 15 centimeter met takken en blad, dan heb je maar 25 centimeter aarde nodig: 1,2 x 0,8 x 0,25 = 0,24 m3, ofwel 240 liter. Dat zijn 6 zakken van 40 liter, plus 1 extra voor het inzakken. Welke gewassen bij zo'n ondiepere bak passen, lees je bij de groenten die je in de moestuin zaait, want niet alles heeft evenveel wortelruimte nodig.
Welke aarde kies je?
Gebruik voor een groentebak liever een speciale moestuinaarde of een mengsel van tuinaarde met compost dan zware kleigrond uit je tuin. Een goede mix is ongeveer twee delen tuinaarde op een deel compost. Daarmee krijg je een luchtige structuur met genoeg voeding voor de eerste maanden. Gebruik je alleen potgrond, dan droogt de bak sneller uit en spoelt de voeding eerder weg. Potgrond is ook duurder per liter dan tuinaarde.
Wat kost het?
De prijs van zakken tuinaarde verschilt per winkel. Vraagt een tuincentrum €4 per zak van 40 liter, dan kost 11 zakken €44. Koop je dezelfde hoeveelheid als losse aarde per kubieke meter, dan betaal je vaak minder per liter, maar moet je het zelf halen en verplaatsen. Voor een enkele bak is zakgoed prima. Heb je meerdere bakken, reken dan na of een halve kuub losse aarde voordeliger is.
Zo vul je de bak netjes
Leg onderin eventueel een laag gaas tegen mollen en woelmuizen. Voeg daarna de takken en bladeren toe, gevolgd door een laag grove compost, en eindig met de tuinaarde. Druk de aarde licht aan met je handen en geef de bak een flinke gietbeurt, zodat de aarde zich zet. Vul na een week of twee bij met de overgebleven zak. Zo heb je een volle, goed gevulde bak, zonder dat je te veel aarde hebt gekocht.
